Wybierasz się na wakacje do kraju, który nie należy do Unii Europejskiej? Aby móc do niego wjechać, najczęściej nie wystarczy Ci dowód osobisty — musisz mieć przy sobie paszport. To podstawowy dokument każdego podróżnika, który upoważnia do przekraczania granic wielu państw. Jednak jest ważny tylko przez 10 lat. Chcesz wyrobić nowy paszport? Sprawdź, czy musisz okazać stary dokument podczas składania wniosku! 

Czy trzeba okazać stary paszport, aby wyrobić nowy?

Zastanawiasz się, czy trzeba mieć stary paszport przy wyrabianiu nowego? Odpowiedź brzmi: tak. Jeśli masz poprzedni dokument, zabierz go ze sobą, gdy składasz wniosek i odbierasz nowy paszport. Urzędnik anuluje go w systemie, a następnie unieważni – zrobi dziury na okładce oraz na stronie ze zdjęciem.

Uwaga! Bez starego paszportu nie uzyskasz nowego dokumentu. Jeśli paszport się zgubił lub ktoś Ci ukradł, musisz to zgłosić przed odbiorem nowego egzemplarza. Taką sprawę załatwisz przez internet, osobiście w punkcie paszportowym lub na policji. Wówczas urzędnik unieważni stary paszport i sporządzi odpowiednią notatkę.  

Jak zgłosić utratę paszportu online?

Utratę, uszkodzenie lub kradzież paszportu zgłosisz bezpłatnie przez internet za pośrednictwem usługi: „Zgłoś utratę lub uszkodzenie paszportu albo innego dokumentu paszportowego”. Jest to zalecane ze względu na kwestię ochrony danych osobowych. Jeśli po utracie dokumentu nie zadbasz o jego unieważnienie, ktoś może wykorzystać Twoje dane do popełnienia przestępstwa lub zaciągnięcia kredytu. 

Aby załatwić sprawę online, potrzebujesz usługi potwierdzającej tożsamość – profilu zaufanego, konta bankowego lub e-dowodu. Po podpisaniu zgłoszenia elektronicznie paszport automatycznie stanie się nieważny, w związku z czym nie będzie już można się nim posługiwać. Co istotne, procedury unieważnienia nie da się cofnąć!

Co jest potrzebne, aby wyrobić nowy paszport?

Składasz wniosek o nowy paszport? Zanim udasz się do urzędu, przygotuj niezbędne dokumenty. 

Potrzebne są:

• jedno kolorowe, aktualne zdjęcie – możesz je zrobić samodzielnie w domu lub u fotografa, który od razu przytnie fotografię do wymaganego rozmiaru. Ujęcie nie powinno być starsze niż 6 miesięcy;
• ważny paszport, jeśli go masz – osoby, które straciły swój dokument lub nigdy wcześniej go nie wyrabiały, powinny zabrać ze sobą dowód osobisty. Dzięki temu urzędnik będzie mógł potwierdzić Twoją tożsamość;
• dowód opłaty za wyrobienie paszportu – jeśli regulujesz płatność przelewem, nie zapomnij wydrukować potwierdzenia dokonania transakcji. Bez niego urzędnik nie przyjmie wniosku. Natomiast jeśli przysługuje Ci prawo do zniżki, zabierz ze sobą dokument, który Cię upoważnia do rabatu. Może to być np. legitymacja studencka;
• wypełniony wniosek o wydanie paszportu — odpowiedni druk znajdziesz na miejscu w punkcie paszportowym. Nie ma możliwości pobrania go przez internet i wydrukowania we własnym zakresie.

Jesteś po ślubie i nastąpiła zmiana Twojego nazwiska? Twój paszport przestaje być aktualny i trzeba wyrobić nowy dokument. Aby to było możliwe, zabierz ze sobą odpis aktu małżeństwa. Jeśli ślub odbył się za granicą, dokonaj rejestracji zagranicznego aktu w polskim rejestrze stanu cywilnego.

Ile kosztuje nowy paszport?

Osoby dorosłe, którym nie przysługuje żadna zniżka, za wyrobienie paszportu muszą zapłacić 140 zł.

Na 50-procentową zniżkę mogą liczyć m.in.: 

• uczniowie i studenci do 26. roku życia;
• emeryci i renciści, a także osoby z prawem do renty socjalnej;
• osoby z niepełnosprawnością;
• strażacy ratownicy ochotniczej straży pożarnej;
• osoby pobierające zasiłek stały z pomocy społecznej, zasiłek opiekuńczy czy świadczenie pielęgnacyjne;
• osoby dorosłe z Kartą Dużej Rodziny (KDR).

75% zniżki na paszport otrzymują uczniowie / studenci (do 25. roku życia ), które są członkiem rodziny wielodzietnej (z KDR). Natomiast paszport dla dzieci do 12. roku życia, mające Kartę Dużej Rodziny, płacą 15 zł.

Ile się czeka na wyrobienie nowego paszportu?

Udało Ci się złożyć wniosek o nowy paszport? Otrzymasz potwierdzenie, na którym znajduje się planowana data odbioru dokumentu. Zazwyczaj wybiega ona maksymalnie 30 dni w przód, licząc od dnia wizyty w urzędzie.

Czas oczekiwania na paszport zależy w głównej mierze od sezonu. W czerwcu, lipcu i sierpniu, gdy więcej osób ubiega się o dokument, jego wyrabianie trwa nawet 3-4 tygodnie. W pozostałych miesiącach roku, kiedy punkty paszportowe są znacznie mniej oblegane, paszport da się otrzymać nawet już po 2-tygodniach.

Warto wiedzieć! Jeśli z jakiegoś powodu musisz nagle wyjechać za granicę lub wrócić do Polski, a nie masz ważnego paszportu, rozważ zawnioskowanie o paszport tymczasowy. Jest to dokument o mocy prawnej zbliżonej do paszporty biometrycznego, który można uzyskać szybciej. Jego największą wadą jest to, że pozostaje ważny krócej niż „zwykły” paszport, bo maksymalnie przez 365 dni (termin ważności takiego dokumentu określa się indywidualnie). 

Jak sprawdzić, czy paszport jest gotowy do odbioru?

Aby sprawdzić, czy Twój paszport jest gotowy do odbioru, wejdź na stronę gov.pl. Znajdziesz tam zakładkę „sprawdź, czy paszport lub inny dokument paszportowy jest gotowy”.

Po wejściu w nią wyświetli się niebieski przycisk – „sprawdź, czy dokument jest gotowy”. Kliknij i wpisz w rubrykę 16-cyfrowy numer wniosku o dokument. Znajdziesz go pod kodem kreskowym na potwierdzeniu, które wręczył Ci urzędnik przy składaniu wniosku o paszport.

Następnie kliknij „sprawdź”. Na stronie powinna pojawić się informacja, czy dokument jest już gotowy do odbioru.

Warto wiedzieć! Jeśli nie masz numeru, możesz sprawdzić status realizacji wniosku o paszport w Rejestrze Dokumentów Paszportowych (RDP). Jest to baza danych zawierająca m.in. szczegółowe informacje o dokumentach paszportowych i ich właścicielach. Aby uzyskać do niej dostęp, musisz potwierdzić swoją tożsamość online, np. profilem zaufanym lub aplikacją mObywatel.

Czy można odebrać paszport w czyimś imieniu?

Nie da się udzielić pełnomocnictwa na odbiór paszportu, bo tego rodzaju dokumenty są wydawane wyłącznie ich właścicielom.

Wyjątek od tej reguły stanowią paszporty dla dzieci, po które do punktu paszportowego zgłaszają się zawsze rodzice lub opiekunowie prawni.

W przypadku dzieci do 5. roku życia nie trzeba nawet zabierać malucha na wizytę w urzędzie. Jeśli chodzi o starsze pociechy, to muszą one udać się wraz z rodzicem czy opiekunem po odbiór dokumentu.

Źródła:

• https://www.gov.pl/web/gov/uzyskaj-paszport-dla-dziecka;
• https://www.gov.pl/web/gov/sprawdz-czy-paszport-jest-gotowy;
• https://www.gov.pl/web/gov/sprawdz-swoje-dane-w-rejestrze-dokumentow-paszportowych.